Арбитраж
ЭТЧБнин түзүмүндө Арбитраж борбору иштейт, анын курамына талаштарды альтернативдүү чечүү (ТАЧ) борбору кирет. Арбитраж борбору арбитражды, медиацияны жана сот тышкары жөнгө салуунун башка формаларын администрациялап, СФИТ «Тамчы» катышуучуларына коммерциялык талаштарды салттуу сот процессинен тышкары чечүү үчүн ийкемдүү куралдарды берет. Арбитраж борборунун иши ЭТЧБ жана арбитраж жөнүндө Регламент менен жана Арбитраж борборунун эрежелери менен жөнгө салынат.
Негизги өзгөчөлүктөр
- ЭТЧБнин эки бөлүмүнүн бири. Арбитраж борбору Талаштарды чечүү комитети менен катар ЭТЧБнин түзүмүн түзөт: ал арбитражды жана ТАЧты администрациялайт, ал эми Комитет иштерди карайт жана арбитражга карата көмөк көрсөтүү жана көзөмөл функцияларын аткарат (камсыздоо чаралары, далилдерди алууда көмөк көрсөтүү, арбитраждык чечимдерди таануу жана аткаруу, арбитраждык чечимди жокко чыгаруу ж.б.).
- Арбитраж борборунун курамындагы ТАЧ борбору. Медиацияга жана сот тышкары жөнгө салуунун башка формаларына жетүүнү камсыз кылат.
- Ийкемдүү жол-жоболор. Арбитраж Арбитраж борборунун Арбитраждык регламенти, UNCITRAL Арбитраждык регламенти же ad hoc боюнча жүргүзүлөт, анын ичинде тездетилген арбитраж, өзгөчө кырдаалдагы арбитр институту жана инвестициялык талаштарды чечүү.
- Тараптардын макулдашуусу (opt-in). Арбитраж тараптардын арбитраждык макулдашуусунун негизинде жүргүзүлөт. Тараптар ЭТЧБге каалаган коммерциялык талашты, анын ичинде СФИТ «Тамчы» иш-аракетине байланышпаган талашты да, талаш келип чыкканга чейин да, кийин да жетишилген макулдашуу боюнча берүүгө укуктуу.
- Купуялуулук. Жалпы эреже боюнча арбитраждык териштирүү жана чечимдер купуя мүнөзгө ээ.
- Укуктук негиз. Бул эрежелер боюнча арбитраждарга КРнын «Аралык соттор жөнүндө» Мыйзамы, КРнын Жарандык процесстик кодекси жана арбитраж жөнүндө КРнын башка ченемдери колдонулбайт. Арбитраждык чечимдер алар чыгарылган жерине карабастан таанылат жана аткарылат (1958-жылдагы Нью-Йорк конвенциясы).
Жетекчилик
Арбитраж борборун жана ТАЧ борборун ЭТЧБнин Төрагасы жетектейт, ал Кеңеш тарабынан беш жылдык мөөнөткө чектелбеген узартуу укугу менен дайындалат. Ал ошондой эле Регистраторду дайындайт жана арбитрлердин курамын түзүүдө дайындоочу орган катары чыгат; Арбитраж борборунун иштерин администрациялоону Регистратор камсыз кылат.